فن‌ها یکی از انواع توربوماشین‌ها هستند که وظیفه آن‌ها ایجاد جریان در سیال می‌باشد. توربوماشین‌ها به سه دسته کلی کمپرسور، فن‌ و توربین تقسیم می‌شوند. در توربین‌ها توان سیال عبوری از روی پره‌ها کاهش می‌یابد و توان دریافت شده توسط توربین به انواع دیگر انرژی‌ (عموما انرژی الکتریکی) تبدیل می‌شود. کمپرسور‌ها با مصرف انرژی، کار مفید بر روی سیال عبوری از روی پره انجام می‌دهند و فشار سیال را افزایش می‌دهند. فن‌ها نیز مانند کمپرسورها با مصرف انرژی، کار مفید بر روی سیال انجام می‌دهند ولی کار انجام شده بیشتر به صورت افزایش سرعت نمایان می‌شود. به عبارت دیگر، هدف اصلی کمپرسورها افزایش فشار سیال می‌باشد (و در کنار آن سرعت نیز کمی افزایش پیدا می‌کند) ولی هدف اصلی فن‌ها افزایش سرعت در سیال است و تنها کمی فشار سیال عبوری را افزایش می‌دهند. انرژی مصرفی فن معمولا توسط موتورهای الکتریکی تامین می‌شود ولی در برخی موارد می‌توان از منابع دیگر مانند موتورهای احتراق و ... نیز استفاده کرد. سیال عبوری از فن‌ با توجه به کاربری محل تعیین می‌شود، ولی در اکثر موارد از فن‌ها برای انتقال هوا استفاده می‌شود. عموما فن‌ها برای کاربری‌هایی مانند تعویض هوای محیط، دریافت حرارت اضافی قطعات الکترونیکی، دریافت حرارت ماشین‌ها و ... استفاده می‌شوند؛ به همین دلیل فن‌ها در ساختمان‌های مسکونی و اداری، کارگاه‌ها، تجهیزات الکترونیکی، نیروگاه‌ها و ... کاربرد دارند. فن‌ها را می‌توان به طرق مختلفی دسته‌بندی کرد ولی متداول‌ترین دسته‌بندی بر اساس جهت جریان سیال در فن می‌باشد. بر اساس این دسته‌بندی فن‌ها به دو دسته کلی محوری و سانتریفیوژ تقسیم می‌شوند. در فن‌های محوری جریان ورودی به فن و خروجی از آن با یکدیگر موازی و هم جهت هستند، ولی در فن‌های سانتریفیوژ جریان ورودی به فن و خروجی از آن عمود بر هم می‌‌باشند. مشخصات و جزئیات فن‌های محوری و سانتریفیوژ در ادامه آورده شده است.

فن‌های محوری

همانطور که بیان شد، در فن‌های محوری جریان‌های ورودی و خروجی با یکدیگر موازی و هم‌جهت هستند. بک نمونه از این فن‌ها در شکل (1-1) آورده شده است.


@title

شکل (1-1) فن محوری


فن‌های محوری معمولا از یک روتور (پروانه)، موتور و قاب تنظیم‌کننده مسیر هوا تشکیل شده‌اند. این فن‌ها (به دلیل نوع ساختار آن‌ها) توانایی جبران افت فشار بسیار کمی را دارند و بیشینه افت فشاری که می‌توانند جبران کنند بین 300 تا 500 پاسکال است، به همین دلیل برای مکان‌هایی که دارای کانال‌کشی طولانی هستند توصیه نمی‌شوند. البته این مدل‌ها به دلیل سایز و وزن نسبتا کم برای مکان‌هایی با محدودیت فضا مناسب هستند. از سویی دیگر، سرعت چرخش پروانه فن‌های محوری معمولا بالا می‌باشد، این عامل باعث می‌شود تا آلودگی صوتی ایجاد شده در برخی از مدل‌ها افزایش پیدا کند. شرکت ایرانیان فن، فن‌های محوری را در سه دسته دیواری، سقفی و کانالی ارائه می‌کند. مدل‌های دیواری و کانالی نیز در دو مدل مختلف پروانه ارائه می‌شود. انواع فن‌های محوری شرکت ایرانیان فن در شکل (1-2) آورده شده است.


@title

شکل (1-2) انواع فن محوری، دیواری (سمت راست)، سقفی (وسط) و کانالی (سمت چپ)


فن‌های محوریفن‌های سانتریفیوژ

در فن‌های سانتریفیوژ، جریان ورودی به فن تغییر جهت می‌دهد و سپس از فن خارج می‌شود؛ در این مدل‌ها جریان ورودی و خروجی بر هم عمود می‌باشند. در شکل (1-3) شماتیک یک فن سانتریفوژ نمایش داده شده است.


@title

شکل (1-3) شماتیک جریان در فن سانتریفیوژ


در این مدل جریان ورودی به فن از کنار‌ه‌ها وارد فن می‌شود، سپس با توجه دوران روتور، جریان هوا سرعت چرخشی پیدا می‌کند و به دلیل نیروی جانب به مرکز، از مرکز دوران فاصله می‌گیرد. با ادامه چرخش روتور و سیال داخل فن، در نهایت جریان سیال از خروجی فن خارج می‌شود. میزان افزایش فشار جریان سیال در این مدل‌ها نسبت به مدل محوری بیشتر است (البته همچنان از افزایش فشار ایجاد شده در کمپرسورها کمتر می‌باشد) و به همین دلیل از این مدل برای فضاهایی با طول کانال‌کشی و افت فشار بیشتر استفاده می‌شود. فن‌های سانتریفیوژ بر اساس هندسه پره به سه دسته بکوارد، فوروارد و رادیال تقسیم می‌شوند. در شکل (1-4) تفاوت هندسه پره در این مدل‌ها نشان داده شده است.


@title

شکل (1-4) تفاوت پره در مدل‌های بکوارد، فوروارد و رادیال در فن‌های سانترفیوژ


البته پره‌ها در مدل‌های بکوارد و فوروارد می‌توانند به صورت مستقیم و یا منحنی باشند.

فن‌های سانتریفیوژ بکوارد این مدل‌ یکی از پرکاربردترین فن‌های سانتریفیوژ است. فن‌های بکوارد توانایی استفاده در جریان‌هایی با رطویت بالا و حاوی ذرات را دارا می‌باشند. همچنین توانایی کنترل جریان خروجی از فن در این مدل‌ها بیشتر می‌باشد.

فن‌های سانتریفیوژ فوروارد

این مدل در مقایسه با مدل بکوارد، معمولا دارای سرعت چرخش پره کمتری می‌باشد و به همین دلیل آلودگی صوتی کمتری تولید می‌کند. البته این مدل برای جریان‌های کثیف (مرطوب یا حاوی ذرات) اصلا مناسب نمی‌باشد. همچنین کنترل جریان هوای ایجاد شده در این مدل دقیق نمی‌باشد و برای کاربری‌های دقیق قابل استفاده نمی‌باشد.

فن‌های سانتریفیوژ رادیال

این فن‌ها معمولا برای جریان‌های بسیار کثیف استفاده می‌شوند و قابلیت جبران افت فشار بالایی را نیز دارند.

شرکت ایرانیان فن، فن‌های سانتریفیوژ را در پنج مدل سانتریفیوژ بکوارد ، سانتریفیوژ کانالی ، سانتریفیوژ سقفی ، سانتریفیوژ فوروارد و سانتریفیوژ فشار قوی ارائه می‌کند. مدل‌های بکوارد، کانالی و سقفی دارای پره‌های مستقیم بکوارد هستند، مدل فوروارد دارای پره‌های منحنی فوروارد می‌باشد و مدل فشار قوی نیز دارای پره‌های منحنی بکوارد است. با توجه به اینکه ظاهر فن‌های بکوارد، فوروارد و فشار قوی بسیار شبیه به یکدیگر می‌باشد، در شکل (1-5) فن‌های بکوارد، سانتریفیوژ کانالی و سانتریفیوژ سقفی نمایش داده شده است.


@title

شکل (1-5) فن‌های سانتریفیوژ بکوارد (سمت راست)، سانتریفیوژ کانالی (وسط) و سانتریفیوژ سقفی (سمت چپ)


جمع‌بندی

به طور کلی و برای راحتی در انتخاب نوع فن، می‌توان از اطلاعات ارائه شده در زیر استفاده کرد.

• در صورتی که افت فشاری که توسط فن باید جبران شود کم باشد (حدودا کمتر از 300 پاسکل) و فضای مورد استفاده دارای محدودیت باشد، می‌توان از فن‌های محوری استفاده کرد.

• در صورت استفاده از فن محوری، با توجه به محل نصب فن، نوع دیواری، سقفی و کانالی آن تعیین می‌شود.

• در صورتی که افت فشار فن مقدار زیادی باشد و از نظر فضا دارای محدودیتی نباشیم، بهتر است که از فن‌های سانتریفیوژ استفاده شود.

• در بین فن‌های سانتریفیوژ معمولا به صرفه‌ترین انتخاب، مدل بکوارد می‌باشد.

• در صورتی که محل نصب فن در بام ساختمان باشد، می‌توان از فن‌های سانتریفیوژ سقفی استفاده کرد. البته در صورتی که افت فشار مسیر بالا باشد باید از مدل سانتریفیوژ بکوارد استفاده شود.

• مدل‌های فوروارد معمولا برای کاربری‌های خاص استفاده می‌شود.

• در صورتی که افت فشار مسیر خیلی بالا باشد (حدودا بیشتر از 5000 پاسکال) از فن‌های سانتریفیوژ فشار قوی می‌توان استفاده کرد.

دسترسی آسان
فن سانتریفوژ بکوارد

فن سانتریفوژ بکوارد

فن سانترفیوژ سقفی

فن سانترفیوژ سقفی

جت فن تخلیه دود

جت فن تخلیه دود

فن تخلیه دود

فن تخلیه دود

در حال حاضر مقاله مرتبط ثبت نگردیده است!

بیمارستان پلدختر

بیمارستان پلدختر

بیمارستان آبیک

بیمارستان آبیک

پالایشگاه شازند اراک

پالایشگاه شازند اراک

مجتمع تجاری چارسو

مجتمع تجاری چارسو

ثبت نظر